SLOBODAN NOVAKOVIĆ   TAJNE KRTOLJSKOG MORA

 


TAJNE KRTOLJSKOG MORA

Galerija Grafičkog kolektiva, trenutno, liči na akvarijum! Na prostorima gde obično stoje slike, Zoran Mujbegović je, ovoga puta, izložio svoje likovne akvarijume. Zoranovi akvarijumi ispunjeni su svežom morskom vodom, peskom, fosilima riba, planktonima, školjkama, sipinim kostima, algama... A, najviše od svega, u ovom akvarijumu ima - kamena. Zoran pravi jedinstvene akvarijume, sa kamenjem umesto riba. Reč je o ''krtoljskom kamenu'', izvadjenom iz dosad nepoznatog - Krtoljskog mora. Da bi napravio svoje nove slike (ili akvarijume) pune kamena, Zoran Mujbegović je, prethodno, morao da otkrije jedno novo more - to je nemirno Krtoljsko more, koje se ne smiruje čak ni u Zoranovim akvarijumima. Krtoljsko more i kam krtoljski, ta voda, i taj kamen, dodiruju se na ovim slikama morekazima, sa kojih se povremeno čuje i daleki huk mora - kao kad morsku školjku stavite na uvo! Kad je plima, voda se preliva preko ivica slika - kad je oseka, kamenčići ispadaju iz ramova, a zrnca suvog peska se raznose po galeriji i škripe pod nogama posetilaca. Pravi primorski štimung!



Predveče, dok traje ova izložba, zaljubljeni parovi navraćaju u galeriju, da čuju huk mora i da, na Mujbegovićevim slikama, vide kako ''vrh hridi crne trne zadnji sunčan zrak''... A posle toga, posetioci skupljaju morske školjke po podu galerije i bacaju u vodu ''krtoljske kamenčiće'' (za to vreme, uznemireni planktoni ispisuju nove arabeske, i u vodi i na slikama - ali, to su već one prirodne lepote koje se ne mogu videti golim okom!). Oko slikara, medjutim, obuhvata čitavo Krtoljsko more jednim pogledom. To Krtoljsko more (po kome umetnik duboko roni) i taj ''krtoljski kamen'' (koji je, po svemu sudeći, glavni oblik faune i flore u tome moru), pažljivo su stavljeni u Mujbegovićeve slike akvarijume (kap po kap vode, zrno po zrno peska) i preneti si (bez mnogo talasanja) u Galeriju Grafičkog kolektiva (koja je, inače, poznata kao prostor u mome se, veoma često, otkrivaju novi prostori)... Ovo je, ipak, prvi put da je jedan novi slikar otkrio i jedno novo more! Gde je Krtoljsko more?  Zoran Mujbegović tvrdi da se ono nalazi u našoj neposrednoj blizini, u Boki Kotorskoj (verovatno kao deo Jadranskog mora?). No, on ga je ugledao prvi - otkrio je njegove tajne mnogo pre Kustoa... Žan Kusto, koji je ronio po mnogim morima, da bi nam otkrio njegove tajne, sigurno i ne sluti koliko tajni ima u tom Krtoljskom moru, koje je otkrio Zoran Mujbegović, na svojoj izložbi u beogradskom Grafičkom kolektivu. Zoran je otišao dalje od Kustoa. Jer, Kusto je otkrivao samo tajne mora, a Zoran - čitavo more! 

Slikar, sada, strpljivo ponire u taj mikro - svet, praveći slike od vode i od kamena - on analizira i prostor i materiju, posmatra fosile riba koji su ostali u kamenu i sakuplja na svojim platnima razne krhotine koje su ostale u vodi.
Malo po malo, slikar je čitavo Krtoljsko more prelio u svoje slike (u akvarijume ili morekaze) i tako je, definitivno, odvojio Krtoljsko more od Jadranskog. Krtoljsko more, sada, ima svoju faunu, svoju floru i - svog slikara! Ako je Boka Kotorska bila poznata ''kraljica Jadrana'' - Zoran Mujbegović, posle ove izložbe postaje poznat kao ''kralj Krtoljskog mora'', odnosno, kao - KRTOLJSKI NEPTUN!. Sa svojom dugom bradom, Zoran veoma liči na Neptuna, samo što ovaj vladar Krtoljskog mora, umesto trozupca drži u rukama slikarsku četku!



Što se Zoranovog ''krtoljskog kraljevstva'' tiče, ono je pored dobrog kamena - ispunjeno i dobrim ribama (cipolima iz Blata, kojih nema na slikama ali ih ima na stolu dobrim vinom - bez dodatka šećera - i dobrom lozom - pod kojom može i da se lepo razgovara i da se lepo slika)... Sve je to dobro poznato - To i Bog zna! - kaže Zoran. Umetnik je, u ostalom, kao i Bog - on stvara svet po svojo zamisli. Kusto je, ipak u pravu - more je puno tajni. Te tajne mora, ovaj slikar pretvara u svoje slike. Zoranove slike, koje su često samo sastavni deo drugih slika (kao što je jedan morski talas samo deo morskog prostranstva - jer, nikada se ne zna gde se završava jedan talas i gde počinje more, kao što se ne zna i gde se završava jedna Zoranova slika i gde počinje druga), pune su vedrine i dubine. Svoje slike mora, Zoran slaže kao pasijans (sliku uz sliku i sliku u sliku) - sve dok mu se slike ne otvore prema morskim dubinama... I svaka kap mora ima svoju dubinu. Hamlet je govorio: - Zatvorite me, ako hoćete, i u orahovu ljusku, a ja ću se opet osećati kao gospodar sveta. samo me oslobodite ružnih snova! A Zoran Mujbegović bi mogao da kaže: Zatvorite me i u kap mora, a ja ću se i tamo osećati kao Neptun, ako mi dozvolite da sanjam! I on, zaista, sanja - široko otvorenih očiju u morskoj vodi! Pa, ako je Šekspir sabio u orahovu ljusku ovaj lepi svet, Zoran Mujbegović je u jednu jedinu kap sabio - čitavo more! Na obalama tog Krtoljskog mora (ili u njegovim dubinama?), mogao bi da se sagradi, od tvrdog ''krtoljskog kamena'', razume se - jedan novi Elsinor. Posle ove izložbe, dakle, treba ozbiljno računati sa Krtoljskim morem - i u geografiji i u umetnosti!
 
Slobodan Novaković